Bỏ qua đến nội dung
Đọc sách

Cách nhớ lâu hơn những gì bạn đọc

Một cách thực hành nhẹ nhàng để nhớ lại và sử dụng ý quan trọng.

Tác giả Zhou HaiĐăng ngày 3 phút đọc

Đọc xong một chương rồi không nhớ nổi ý chính là chuyện dễ gặp. Thay vì cố ghi nhớ mọi trang, hãy chọn điều bạn thực sự muốn dùng, thử tự nhớ lại khi không nhìn sách, sau đó mở sách kiểm tra và quay lại sau một khoảng thời gian.

Các bước dưới đây phù hợp khi bạn đọc để học hoặc áp dụng một ý. Với một cuốn tiểu thuyết đọc để thư giãn, bạn không cần biến mỗi chương thành bài kiểm tra.

Chọn một câu hỏi trước khi đọc

Hãy bắt đầu bằng điều bạn muốn biết, chẳng hạn: “Tôi có thể làm gì để cuộc họp tới rõ mục đích hơn?” Câu hỏi giúp bạn nhận ra đoạn nào cần chú ý. Bạn vẫn có thể đổi câu hỏi nếu cuốn sách dẫn bạn đến một vấn đề khác.

Trong hoặc sau khi đọc, không cần lưu mọi chi tiết. Chọn một hoặc hai ý có thể trả lời câu hỏi, cùng tên sách và số trang để tìm lại ngữ cảnh. Nếu một con số hay lời khuyên ảnh hưởng đến quyết định quan trọng, hãy giữ nguồn để kiểm tra chứ đừng chỉ dựa vào trí nhớ.

Gấp sách lại và thử nhớ

Chu trình nhớ lại khi đọc: Đọc với câu hỏi → Gấp sách và tự nhớ → Kiểm tra lại → Quay lại sau một khoảng

Người vừa gấp sách, ngước lên nhớ lại các ý, sổ trống và bút sẵn trên bàn

Gấp sách lại và thử nhớ trước khi mở ghi chú.

Chọn một đoạn quan trọng, chẳng hạn vài trang hoặc một mục, rồi dành vài phút thử nhớ lại. Bạn không cần làm đủ các bước với mọi đoạn. Đóng sách và tự trả lời bằng lời của bạn: “Ý chính là gì? Nó trả lời câu hỏi ban đầu ra sao?” Viết vài dòng hoặc nói thành tiếng đều được. Chỗ chưa nhớ không phải thất bại: đó là dấu hiệu cho biết bạn nên mở lại đoạn nào.

Ví dụ giả định, sau khi đọc về chuẩn bị họp, bạn nhớ: “Trước khi mời người tham gia, cần làm rõ quyết định cuộc họp phải đưa ra.” Mở lại sách để xem bạn có bỏ sót điều kiện nào không, rồi sửa ghi chú và ghi số trang. Ví dụ này minh họa cách làm, không trích từ một cuốn sách cụ thể.

Trung tâm Học tập Cornell gọi việc chủ động nhớ lại là retrieval practice. Hướng dẫn này dành cho việc học; bạn có thể thử vận dụng khi đọc sách, nhưng không có nghĩa mọi cuốn sách hay mọi người sẽ có cùng kết quả.

Quay lại sau một khoảng thời gian

Đặt một lời nhắc phù hợp lịch của bạn, chẳng hạn cuối tuần. Khi đến lúc, nhìn câu hỏi đã ghi và thử trả lời trước khi mở ghi chú. Sau đó đối chiếu ý đã chọn với sách và bổ sung điểm thiếu; nếu còn thắc mắc, bạn có thể ghi lại một câu hỏi. Lần sau có thể cách xa hơn nếu bạn đã nhớ và thấy ý đó vẫn hữu ích.

Cornell cũng khuyến nghị phân bổ các lần học cách quãng thay vì dồn vào một lần. Không có lịch 2–7–30 bắt buộc hay bảo đảm nhớ một tỷ lệ cố định: khoảng cách cần phù hợp với nội dung, mục đích và thời gian của bạn.

Biến ý đã đọc thành việc có thể thử

Một ý dễ tìm lại hơn khi bạn biết mình định dùng nó vào đâu. Với ví dụ cuộc họp, bạn có thể viết: “Trong lời mời họp tới, thêm một câu nêu quyết định cần đưa ra.” Sau cuộc họp, xem việc đó có giúp người tham gia chuẩn bị không và điều chỉnh cho lần sau. Đây là một cách áp dụng, không phải bằng chứng rằng ý trong sách luôn đúng.

Nếu muốn giữ các ý có hệ thống, thử mẫu ghi chú khi đọc sách. Nếu bạn muốn đọc kỹ hơn ngay từ đầu, xem hướng dẫn đọc sách chủ động. Khi chuẩn bị cuộc họp tiếp theo, bạn có thể mở lại ghi chú về cách xác định mục tiêu cuộc họp, tìm đúng trang sách và kiểm tra xem ý đó có còn phù hợp.