Bạn vừa đọc một chương sách và muốn giữ lại ý quan trọng. Bạn nên ghi theo từng chương để dễ ôn, hay tách một ý ra để sau này nối với những ý khác? Cornell và Zettelkasten giúp bạn làm hai việc khác nhau; bạn có thể dùng một trong hai hoặc kết hợp chúng.
Chọn Cornell nếu bạn muốn một trang ghi chú để ôn lại một bài hoặc chương. Thử Zettelkasten nếu bạn muốn phát triển một mạng lưới ý tưởng qua nhiều nguồn. Không cần đổi toàn bộ hệ thống hoặc mua ứng dụng mới để thử.
Cornell: một trang để hiểu và ôn lại
Một trang Cornell thường có vùng ghi chú chính ở bên phải, cột câu hỏi hoặc từ khóa ở bên trái và phần tóm tắt bên dưới. Trung tâm Học tập Cornell hướng dẫn ghi ý, đặt câu hỏi, tự trả lời khi che phần ghi chú, suy ngẫm và xem lại. Phương pháp được thiết kế cho việc học; bạn có thể điều chỉnh để đọc một chương sách.
Ví dụ giả định, bạn đang đọc về chuẩn bị cuộc họp:
Bố cục Cornell trong một trang ghi chú giả định: câu hỏi, nội dung và tóm tắt có vị trí riêng để dễ ôn lại.
| Câu hỏi gợi nhớ | Ghi chú |
|---|---|
| Trước khi mời, cần quyết định gì? | Xác định việc cuộc họp cần giải quyết và ai cần tham gia. |
Tóm tắt: Một lời mời rõ mục đích giúp người tham gia biết họ cần chuẩn bị gì. Ghi tên sách và trang bên cạnh để tìm lại ngữ cảnh. Sau đó che cột ghi chú, nhìn câu hỏi và thử trả lời bằng lời mình; mở lại trang nếu chưa rõ.
Trang này hợp khi bạn cần xem lại một chương theo trình tự. Nếu sách chỉ đọc để giải trí, bạn không cần lập trang Cornell cho từng chương.
Zettelkasten: những ghi chú có thể nối với nhau
Zettelkasten thường được hiểu là một kho các ghi chú có thể liên kết. Một cách thực hành là viết một ý đủ rõ để đọc riêng, ghi nguồn, rồi nối nó với ghi chú khác có liên quan và giải thích mối liên hệ. Hướng dẫn của Zettelkasten.de nhấn mạnh việc làm rõ vì sao các ý được liên kết; có nhiều cách triển khai, từ thẻ giấy đến tệp số.
Từ cùng ví dụ về cuộc họp, bạn có thể tạo một ghi chú ngắn: “Trước cuộc họp, viết rõ quyết định cần đưa ra.” Ghi nguồn sách, chương và trang. Nếu đã có một ghi chú về “chuẩn bị trước khi làm việc nhóm”, bạn nối hai ý và viết một câu: “Cả hai đều giúp người tham gia biết mình cần chuẩn bị gì.” Đây là ví dụ minh họa, không phải trích dẫn từ một cuốn sách cụ thể.
Hai ghi chú giữ được ý nghĩa riêng; đường nối chỉ hữu ích khi bạn nói rõ vì sao chúng liên quan. Nội dung trong hình là ví dụ giả định.
Trên giấy, bạn có thể ghi tên hoặc mã của ghi chú liên quan; trong ứng dụng, bạn có thể chèn đường dẫn đến ghi chú đó. Với ghi chú đầu tiên, bạn chưa cần có liên kết nào.
Không cần tạo liên kết chỉ để đủ số lượng. Một ghi chú chưa có liên kết vẫn có thể được giữ lại; bạn có thể bổ sung khi gặp một ý thực sự liên quan. Phương pháp này hữu ích nếu bạn muốn quay lại, so sánh và phát triển ý qua thời gian, nhưng cần công sức tổ chức và xem lại.
Chọn cách nào cho việc đọc của bạn?
| Bạn cần | Thử trước | Lý do |
|---|---|---|
| Ôn lại một chương hoặc buổi học | Cornell | Câu hỏi và phần tóm tắt nằm cùng trang với ghi chú. |
| Tìm mối liên hệ giữa nhiều cuốn sách | Zettelkasten | Các ý có thể được ghi riêng và nối theo ý nghĩa. |
| Chưa chắc sẽ dùng ghi chú thế nào | Ghi vài dòng và nguồn | Bắt đầu nhỏ, rồi chọn cấu trúc khi nhu cầu rõ hơn. |
Hai phương pháp không đối lập. Một trang Cornell có thể giúp bạn hiểu chương sách; sau đó bạn chọn một ý muốn phát triển lâu dài và viết thành ghi chú riêng có nguồn. Nếu chỉ cần tìm một câu trả lời nhanh, một ghi chú đơn giản cũng đủ.
Thử trong buổi đọc tiếp theo
- Chọn một đoạn sách và một câu hỏi bạn muốn trả lời.
- Ghi ngắn ý chính và vị trí nguồn. Nếu muốn ôn chương, thêm câu hỏi gợi nhớ và tóm tắt theo Cornell.
- Nếu ý đó liên quan đến một ghi chú khác, thử viết liên kết và một câu giải thích. Nếu chưa có liên hệ hữu ích, dừng ở ghi chú đầu tiên.
Thử cả hai cách với cùng một đoạn sách: tạo một trang Cornell ngắn, rồi tách một ý thành ghi chú riêng. Khi xem lại, nếu bạn cần ôn chương, ưu tiên Cornell; nếu muốn nối và phát triển ý, tiếp tục với ghi chú riêng. Bạn cũng có thể giữ cả hai. Bạn cũng có thể bắt đầu bằng mẫu ghi chú khi đọc sách trước khi chọn một hệ thống lớn hơn.
